Stenst ekki skoðun!
Áhugafólki um flutning Reykjavíkurflugvallar úr Vatnsmýri er tíðrætt um hagfelld áhrif breytinganna fyrir íbúa höfuðborgarinnar og er þá jafnan vísað í verðmæti byggingarlands sem myndi losna við brotthvarf flugstarfseminnar.
Áhugafólki um flutning Reykjavíkurflugvallar úr Vatnsmýri er tíðrætt um hagfelld áhrif breytinganna fyrir íbúa höfuðborgarinnar og er þá jafnan vísað í verðmæti byggingarlands sem myndi losna við brotthvarf flugstarfseminnar. Á hinn bóginn er sá kostnaðarauki sem falla myndi á íbúa landsbyggðarinnar sjaldnast tekinn með í reikninginn. Sex sveitarfélög á landsbyggðinni hafa nú látið framkvæma ítarlega úttekt á þeim afleiðingum sem flutningur miðstöðvar innanlandsflugs, úr Vatnsmýrinni til Keflavíkur, kæmi til með að hafa í för með sér fyrir íbúa landsbyggðarinnar.
Í stuttu máli benda niðurstöðurnar til þess að árlegur ferðakostnaður þeirra sem sækja þurfa þjónustu til höfuðborgasvæðisins muni aukast um 6 – 7 miljarða króna. Af því má ráða að uppsafnaður kostnaðarauki muni á aðeins fáeinum árum vega upp á móti hagnaði sem kynni að hljótast af nýtingu Vatnsmýrarinnar og gott betur.
Við mat á kostnaði verður að taka tillit til fjölda þátta, m.a. lengri ferðatíma, aukins aksturs og fleiri glataðra vinnustunda. Það gefur auga leið að ferðatími flugfarþega muni að minnsta kosti lengjast um sem nemur aksturstíma frá Keflavíkurflugvelli og til höfðuborgarinnar með tilheyrandi kostnaði. Beinn viðbótarkostnaður flugfarþega vegna þessa er áætlaður 738 milljónir króna á ári.
En þar með er ekki öll sagan sögð, því eins og fram kemur í skýrslu KPMG munu margir þeirra sem nýta sér flugsamgöngur fremur kjósa aka til Reykjavíkur þar sem hlutfallslegur ávinningur af því að fljúga yrði mun minni. Þannig reiknast KPMG til að framboð á flugi til höfuðborgarsvæðisins muni dragast saman um um allt að 40%.
Þegar teknar eru saman tapaðar vinnustundir og beinn ferðakostnaður þeirra sem kjósa að aka alla leið í stað þess að fljúga, má gera ráð fyrir að aukinn kostnaður sem fellur á farþega verði á bilinu 5,2 til 6,2 milljarðar króna. Samanlögð áhrif þess að flytja miðstöð innanlandsflugs til Keflavíkur verður því allt að 7 milljarða aukinn kostnaður fyrir farþega á hverju ári.
Lang stærstur hluti farþega í innanlandsflugi er búsettur á landsbyggðinni og sækir ýmsa nauðsynlega þjónustu til Reykjavíkur, svo sem heilbrigðisþjónstu eða þjónustu stjórnsýslustofnana sem staðsettar eru í höfuðstaðnum. Er sanngjarnt að ætla íbúum landsbyggðarinnar að taka á sig aukinn ferðakostnað vegna þjónustu sem ekki er valkvæð? Þetta er samviskuspurning sem hver og einn ætti að reyna að svara fyrir sig.
En í þessu sambandi vakna fleiri spurningar og þungvægari. Árið 2011 voru yfir 500 sjúklingar fluttir með sjúkraflugi til aðhlynningar í Reykjavík. Kostnaður við þessa sjúkraflutninga mun vitaskuld aukast eftir því sem leiðin að sjúkrahúsi lengist. Í ríflega helmingi tilfella er talin þörf á því að læknir fylgi sjúklingi þar til hann kemst í hendur annars læknis. Læknirinn mun svo þurfa að fara til baka sömu leið, en á meðan getur hann ekki sinnt veikum í héraði.
Allt verður þetta þó léttvægt í samanburði ef haft er í huga að á hverju ári koma upp tilfelli þar sem aðeins örfáar mínutur skilja á milli þess hvort sjúklingur lifir eða deyr. Með því að lengja leiðina á tæknivætt sjúkrahús um tæpa klukkustund er stórlega vegið að öryggi landsmanna. Þetta getur verið spurning um líf og dauða.
Það kann að vera akkur í því fyrir höfuðborgarbúa að nýta Vatnsmýrina á annan hátt en nú er gert. En flutningur miðstöðvar innanlandsflugs vekur alvarlegar spurningar sem snúa bæði að sanngirni, öryggi og hagkvæmni. Breytingunni mun fylgja stóraukinn kostnaður fyrir þjóðarbúið. Byrðin mun hins vegar að mestu lenda á þeim sem þurfa að sækja þjónustu til Reykjavíkur og eiga ekki annarra kosta völ. Aðgengi að nauðsynlegri þjónustu, svo sem heilbrigðisþjónustu, þrengist og öryggi borgaranna jafnvel teflt í tvísýnu.
Ef málið er skoðað í víðu samhengi með hagsmuni allra landsmanna í huga, má ljóst vera að hugmyndin um að flytja miðstöð innanlandsflugs til Keflavíkur stenst ekki skoðun, hvorki á efnahagslegum forsendum né frá sanngirnissjónarmiði.
Greinahöfundar eru eftirfarandi bæjarstjórar: Hjalti Þór Vignisson Hornarfjörður, Elliði Vignisson Vestmannaeyjum, Ásthildur Sturludóttur Veturbyggð, Björn Ingimarsson Fljótsdalshéraði, Daníel Jakobsson Ísafjarðarbæ, Eiríkur Bj. Björgvinsson Akureyri og Páll B. Guðmundsson Fjarðarbyggð
Skrifa athugasemd