Frá því að ég man eftir mér hefur síld alltaf tengst jólamatnum
Inga Jónsdóttir – jólagestur á hornafjordur.is
Það er misjafn hvenær jólaundirbúningurinn hefst hjá mér, aðalatriðið er að njóta undirbúningsins og komu jólanna. Halda gleðinni á lofti, muna tilgang gjörðanna og gerast ekki þræll hefða. Mín bernskujól átti ég flest í Hveragerði með tilheyrandi jólaboðum til ömmu og afa á Selfossi og til ömmu í Reykjavík. Allan okkar búskap höfum við Þorgils ekki búið í sama bæ og foreldrar okkar eða nánasta fjölskylda og ákváðum við strax að halda okkar eigið aðfangadagskvöld en þegar færi gefst reynum við að eiga jólastundir með stórfjölskyldunni. Það tekst þó ekki alltaf, því oftast erum við bundin á öðru landshorni og þar áður erlendis. Utan Íslands höfum við haldið jól í Danmörku og Þýskalandi og í báðum löndunum höfum við kynnst nýjum hefðum, sem sumar laumast inn í okkar hefðir.
Fyrir sælkera eins og mig eru matarhefðir jólanna sérlega ánægjulegar. Ég ólst ekki upp við að bakaðar væru margar tegundir af smákökum og tertur tengi ég ekki sérstaklega jólunum, en matur ...uummm. ég fæ vatn í munninn ... steikur, ýmislegt grænmeti, kæfur, síld, ávextir, heimagerður ís, konfekt, heitt súkkulaði, jólaöl ....
Hangikjötið er ómissandi á annan í jólum og hefur verið svo lengi ég man. Á aðfangadag var til skiptist eftirlæti okkar systkinanna Londonlamb eða grísakótelettur. Í fyrstu var hamborgarahryggur hjá okkur Þorgils, en í Danmörku prófuðum við önd, gæs og kalkún. Eftir heimkomuna héldum við okkur fyrst við kalkún, en eftir að okkur var gefin rjúpa var ekki aftur snúið ? villibráðin kallaði! Í Þýskalandi var það dádýr og eftir að við fluttumst á Austurlandið hefur það verið hreindýr. Í Danmörku fengum við það besta risalamand (franskan hrísgrjónaeftirrétt) sem til er og það hefur fylgt okkur síðan með tilheyrandi möndlugjöf. Frá því að ég man eftir mér hefur síld alltaf tengst jólamatnum, en sá siður var þó enn meira áberandi í Danmörku.
Í sveitarfélagi sem m.a. byggir afkomu sína á síldveiðum er það vel við hæfi að birta 2 sérlega góðar síldaruppskriftir. Verði ykkur að góðu.
Síld í tómat:
4 stór saltsíldarflök ? vel útvötnuð
1-2 laukar, skornir í sneiðar
lögur:
4 msk. Sykur
1 msk. Edik
2 msk. Matarolía
1 lítil ds. Tómatmauk
lárviðarlauf
Hitið sykurinn og edikið, þannig að sykurinn bráðni ? kælið. Bætið olíu og tómatmauki samanvið. Skerið síldarflökin í hæfilega bita og raðið til skiptis í hreina krukku: svolítill lögur, síld, laukhringir, lögur, síld, laukhringir o.s.frv. og efst er mest af lauk. Hristið síðan létt saman og þrýstið varlega með skeið á innihald krukkunnar þannig að hvergi sé loft sem fer ekki vel með síldina. Látið liggja í leginum í amk. sólarhring áður en þið bragðið á.
Síld í brennivíni:
4 stór saltsíldarflök ? vel útvötnuð
1 laukur
lögur:
1 dl vatn
2 msk. Sykur
4 heil piparkorn
lárviðarlauf
10 þurrkuð einiber
4 msk. Íslenskt brennivín
Sjóðið saman vatn, sykur, piparkorn og lárviðarlauf, þar til sykurinn er bráðnaður. Kælið. Skerið síldina í hæfilega bita og setjið í hreina krukku. Merjið einiberin og bætið út í löginn ásamt brennivíninu og hellið vökvanum yfir síldarbitana. Að lokum þrýstið þið lauksneiðum á innihald krukkunnar. Látið síldina liggja í leginum amk.í sólarhring áður en hún er fram reidd.
Ég óska ykkur gleðilegra jóla og farsældar á nýju ári.
Inga
Skrifa athugasemd