Jólin eru ekki bara tré og matur
Jólagestur okkar 9. desember er Guðlaug Hestnes
Jólabarn.... Það er það fyrsta sem kemur upp í huga minn þegar jólin nálgast. Sem barn fór ég gjarnan með pabba niður á Austurvöll til að fylgjast með þegar ljósin voru tendruð á stóra jólatrénu. Eftir það fengum við heitt kakó hjá gömlum frænkum á heimleiðinni. Þá kviknaði gleðin, og ef eitthvað er þá ágerist hún með hverju árinu sem líður. Jólin heima voru hefðbundin og mikil kyrrð var yfir öllu og öllum, allt var svo auðvelt í þá daga. Það eina sem hugsanlega gat riðlað hefðinni var ef kaupmaðurinn átti ekki appelsínur. Man eftir einu slíku tilviki, og var það stórmál. Mamma saumaði sjálf fötin á mig, og man ég oft eftir saumavélahljóði langt frameftir Þorláksmessukvöldi, stundum þurfti ég jafnvel að máta jólafötin löngu eftir venjulegan háttatíma. Það kvöld vissi ég að jólasveinninn kæmi og setti í skóinn minn, hann gerði það alltaf á Þorláksmessu. Jólasveinninn færði mér yfirleitt nærföt, sokka eða annað sem litlar stelpur þurfa að eiga til að fara ekki í stóra jólaköttinn. Eitt kvöldið gat ég hreinlega ekki sofnað fyrir spenningi og lá því vakandi þegar sveinki kom. Úpps! þá missti ég trúna.---
Á Þorláksmessukvöld var allt fágað og hreint, og húsið ilmaði af tilhlökkun. Pabbi skreytti jólatréð, en ég og bróðir minn lágum á gægjum og reyndum að berja dýrðina augum. Allt kom fyrir ekki, stofan var harðlæst þar til hátíðin gekk í garð. Eftir útvarpsmessuna á aðfangadagskvöld var borðað, og var allt mjög hátíðlegt.
Mamma bjó til heimsins bestu grænmetissúpu sem var í forrétt, en því miður hvarf uppskriftin með henni. Var sem sagt aðeins til í kollinum á mömmu, en bragðið situr eftir. Í aðalrétt fengum við svínakótelettur í raspi, og heimalagaðan frómas í eftirrétt. Eftir uppvask og þess háttar var tekið til við pakkana. Pabbi las á merkimiðana, en ég fékk að færa hverjum og einum sína pakka. Einn tók upp í einu og allir skoðuðu það sem viðkomandi fékk. Svo koll af kolli. Þetta er góður siður sem við hjónin höfum haldið. Ein jólin ákvað mamma að bregða út af matarvananum og hafa rjúpur, og það var þá sem ég og bróðir minn týndum jólunum! Það var ekki nóg að sleppa kótelettunum, heldur hafði frænka pabba í Noregi sent okkur silfurlitt jólatré með ljósum á sem skyldi vígt. Þetta var "allsvakalegt". Út fór grenitréð, og inn kom nýtískudót sem við systkinin gátum alls ekki fellt okkur við, hvað þá með matinn. En jólin eru ekki bara tré og matur, þau eru annað og meira. Allt fór vel, en ekki reyndi mamma að breyta jólunum á þennan hátt aftur.
Ekki má í svona minningum gleyma "delisíus" eplunum, og lyktin, maður lifandi. Fyrst eftir ég hóf búskap hér á Höfn fann ég þessa sömu yndislegu eplalykt í Steingrímsbúð, en í dag er allt svo yfirfullt allsstaðar að gamla góða lyktin er horfin. Þegar ég týndi jólunum sem barn ákvað ég að alltaf skyldi vera svínakótelettur á boðstólum á mínu heimili í framtíðinni.
Svo bregðast krosstré sem önnur... Jólin eru hefðir, og hefðir okkar hjóna eru rjúpur og grenitré.
Ég bjó erlendis sem ung kona tvenn jól og upplifði þau á allt annan hátt en ég var vön í heimahúsum. Það sama er dóttir mín að gera sem ung kona búandi í Ameríku, og vona ég að hún og hennar fjölskylda geti fundið sínar hefðir sem henta báðum.
Á aðventunni vil ég hafa ljósin kveikt, í húsinu, utan á því, en ekki síst í hjartanu. Aðventan er aðdragandi jólanna og við eigum að njóta hennar, en ekki gleyma okkur í óþarfa amstri. Heimsækjum vinina, skiptumst á smákökum og hlustum á alla þá tónlist sem heiman- og heimamenn bjóða okkur.
Með þessum þönkum læt ég fylgja "uppskrift" að ómissandi sjávarréttaforrétti á Hólabraut 3. ( Allt í slumpum, fer eftir hve margir eru)
Rækjur, humar og muslinger.( fleiri tegundir ef vill)
Þeyttur rjómi, og út í hann er handhrærður sýrður rjómi.( ekkert pjatt, bara ekta!)
Bragðbættur með nýkreistum sítrónusafa.
Smakkið til.
Sjávarfangið sett útí og varlega hrært saman.
Kælt. Sett í fallegar skálar, skreytt með eggjabáti og agúrkusneið.
Svörtum kavíar stráð yfir, og borið fram með ristuðu brauði.
Góða aðventu og gleðileg jól.
Skrifa athugasemd